W dniach 13–14 maja 30 uczniów Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Solecznikach uczestniczyło w projekcie „Jeziorosy – polska dusza w litewskim krajobrazie”. Dwudniowa wyprawa po północno-wschodniej Litwie stała się okazją do poznania historii regionu, odkrywania własnych korzeni oraz dostrzegania śladów polskości obecnych poza granicami Polski.

Pierwszy dzień przywitał uczestników deszczową pogodą. Choć mogłoby się wydawać, że utrudni to realizację programu, właśnie takie warunki stały się cenną lekcją wytrwałości i umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach. Drugiego dnia pojawiło się słońce, które symbolicznie pokazało, że po trudnościach zawsze przychodzi czas radości i satysfakcji.

Pierwszym punktem programu były Jeziorosy – miasto, którego nazwa wywodzi się od licznych jezior otaczających miejscowość. Uczestnicy poznali historię miasta, jego herb oraz najważniejsze zabytki. Odwiedzili bibliotekę oraz miejsca związane z lokalną kulturą. Szczególne zainteresowanie wzbudziła opowieść o tradycji odwagi miejscowych dzieci, które według lokalnych zwyczajów mają w młodym wieku odważyć się na skok do jeziora z wysokiej skoczni. Była to okazja do rozmowy o pokonywaniu własnych lęków i rozwijaniu odwagi.

Ważnym elementem wyprawy było dostrzeganie śladów polskości na Litwie. Podczas rozmów z mieszkańcami uczestnicy spotkali między innymi rybaka posiadającego polskie korzenie, który opowiadał o historii swojej rodziny i dawnym życiu regionu. Takie spotkania pozwalają młodym ludziom zobaczyć, że polska kultura i tradycja wciąż są żywe również poza granicami kraju.

Uczniowie odwiedzili także wyspę z nowoczesną przestrzenią wydarzeń kulturalnych, gdzie organizowane są koncerty, spotkania młodzieży czy tzw. „silent disco”. Pokazuje to, że nawet niewielkie miejscowości mogą tworzyć atrakcyjną przestrzeń dla rozwoju kultury i integracji społecznej.

Następnie grupa udała się trasą znaną rajdowcom z naturalnych „tramplin” drogowych do Stelmuż, gdzie znajduje się najstarszy dąb Litwy – symbol siły, trwałości i pamięci historycznej. Z wieży widokowej uczestnicy podziwiali także malownicze jezioro Sartai oraz otaczający je krajobraz.

Wieczór upłynął na wspólnej integracji. Gry i zabawy stały się okazją do budowania relacji, współpracy i wzajemnego zaufania. To właśnie podczas takich chwil młodzież uczy się odpowiedzialności za grupę i odkrywa wartość wspólnoty.

Drugiego dnia uczestnicy odwiedzili Wisaginę i rozpoczęli program od zwiedzania symulatora elektrowni atomowej. Była to możliwość poznania historii Ignalińskiej Elektrowni Jądrowej – jednej z największych elektrowni atomowych w Europie, działającej jeszcze w czasach Związku Radzieckiego. Uczniowie mogli dowiedzieć się, jak funkcjonowała elektrownia, jakie miała znaczenie dla regionu oraz jak rozwój technologii wpływa na życie ludzi i środowisko.

Spacer po Wisagini pozwolił dostrzec specyfikę miasta zaprojektowanego z myślą o komforcie mieszkańców – szerokie alejki, liczne tereny zielone, przestrzenie rekreacyjne i funkcjonalna zabudowa pokazują sposób myślenia urbanistycznego tamtych czasów.

Kolejnym etapem była wędrówka szlakiem bunkrów z okresu I wojny światowej. Umocnienia te były wykorzystywane przez wojska walczące na tym terenie, a w późniejszych latach również przez polskich żołnierzy i formacje wojskowe działające w regionie. Podczas zajęć terenowych uczestnicy wykonywali zadania wymagające szybkiej reakcji oraz próbowali wyobrazić sobie emocje żołnierzy znajdujących się na froncie. Takie doświadczenia pomagają młodym ludziom lepiej rozumieć historię oraz rozwijają empatię i szacunek dla pokoju.

Po dotarciu nad jezioro Druksziai grupa odwiedziła wieś Tilże. Szczególne znaczenie miało odkrywanie śladów polskości – uczestnicy zobaczyli polskie nazwiska na nagrobkach oraz dowiedzieli się, że msze święte są tam nadal odprawiane w języku polskim. Była to cenna lekcja pamięci historycznej i tożsamości narodowej.

Projekt stał się także inspiracją do planowania kolejnych wyjazdów edukacyjnych. Uczestnicy odkryli miejsca i historie związane ze wspólnym polsko-litewskim dziedzictwem kulturowym, które już dziś stają się pomysłami na następne wyprawy. Region skrywa jeszcze wiele niezwykłych opowieści, postaci i zabytków czekających na odkrycie przez młode pokolenie.

Wyprawa „Jeziorosy – polska dusza w litewskim krajobrazie” pokazała uczestnikom, że podróżowanie może być nie tylko przygodą, ale także ważną lekcją historii, patriotyzmu i budowania charakteru. Młodzież uczyła się samodzielności, współpracy, odpowiedzialności oraz otwartości na drugiego człowieka i jego historię.

Serdeczne podziękowania kierujemy do Evaldasa Dumbravasa za niezwykle ciekawe oprowadzanie, ogrom wiedzy oraz pasję, dzięki której uczestnicy mogli lepiej zrozumieć historię i wyjątkowość odwiedzanych miejsc.

Dziękujemy również Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie za wsparcie projektu i możliwość realizacji tej wartościowej wyprawy edukacyjnej.

Przedsięwzięcie jest współfinansowane ze środków Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie.

Koordynator projektu Beata Zarumna