Jednym z głównych celów projektu „Kod Wilna: Piasecki i Giedroyc” było przybliżenie młodzieży sylwetek dwóch wybitnych postaci związanych z Wilnem – Sergiusza Piaseckiego i Jerzego Giedroycia – oraz ukazanie ich wpływu na historię, kulturę i dziedzictwo Polski oraz Wileńszczyzny. Zamiast tradycyjnych wykładów uczestnicy poznawali ich biografie poprzez aktywne metody pracy, rozwijając jednocześnie wiedzę historyczną, kreatywność, umiejętność współpracy oraz kompetencje medialne.

Pierwszym etapem projektu było poznanie niezwykłego życiorysu Sergiusza Piaseckiego – pisarza, żołnierza, wywiadowcy, przemytnika i żołnierza Armii Krajowej. Uczestnicy odkrywali kolejne etapy jego życia, analizując fakty historyczne oraz ciekawostki, które pokazywały, jak skomplikowane były losy mieszkańców Wileńszczyzny w pierwszej połowie XX wieku.

Podczas pobytu w Wilnie młodzież odwiedziła Cmentarz na Rossie, gdzie przy Mauzoleum Matki i Serca Syna porównywała życiorysy Sergiusza Piaseckiego i Józefa Piłsudskiego. Uczestnicy rozmawiali o tym, co łączyło obie postacie – przywiązanie do Wileńszczyzny, służbę dla Polski oraz walkę o niepodległość – a także o różnicach wynikających z ich odmiennych dróg życiowych. Spotkanie z historią w autentycznej przestrzeni Wilna pozwoliło lepiej zrozumieć wydarzenia, o których wcześniej czytali.

Kolejnym zadaniem było przygotowanie krótkich materiałów filmowych przedstawiających najważniejsze wydarzenia z życia Sergiusza Piaseckiego. Uczestnicy samodzielnie wybierali miejsca nagrań, planowali ujęcia oraz opowiadali historię bohatera własnymi słowami. Dzięki temu nie tylko utrwalali wiedzę historyczną, ale rozwijali również umiejętności wystąpień publicznych, pracy przed kamerą i tworzenia materiałów audiowizualnych.

W atrakcyjnej formie została przeprowadzona także edukacyjna gra „50-tka”. Zadaniem uczestników było odnalezienie oraz właściwe uporządkowanie haseł związanych z życiorysami Sergiusza Piaseckiego i Jerzego Giedroycia. Gra wymagała współpracy, logicznego myślenia oraz wykorzystania wiedzy zdobytej podczas wcześniejszych zajęć. Nauka połączona z rywalizacją sprawiła, że młodzież z dużym zaangażowaniem utrwalała poznane informacje.

Drugą postacią projektu był Jerzy Giedroyc – redaktor, publicysta i twórca Instytutu Literackiego oraz paryskiej „Kultury”. Uczestnicy poznali jego działalność na rzecz zachowania wolnego słowa, wspierania polskiej kultury na emigracji oraz budowania dialogu pomiędzy narodami Europy Środkowo-Wschodniej.

Aby lepiej zrozumieć obie postacie, młodzież pracowała zespołowo nad plakatem „Kod Wilna: Piasecki i Giedroyc”. Zadaniem było przedstawienie podobieństw i różnic pomiędzy bohaterami za pomocą symboli, rysunków i haseł. Powstałe plakaty pokazały, że choć Piasecki i Giedroyc wybrali zupełnie różne drogi życiowe, łączyły ich wspólne wartości: umiłowanie wolności, odpowiedzialność za Polskę, silny związek z Wilnem oraz przekonanie, że słowo i kultura mogą zmieniać rzeczywistość.

Ważnym elementem programu były również warsztaty w Wilnie poświęcone tworzeniu filmu i reportażu. Uczestnicy poznali podstawowe zasady budowania opowieści, planowania ujęć, pracy z kamerą oraz przygotowania materiałów reporterskich. Zdobytą wiedzę wykorzystali podczas dokumentowania działań projektowych oraz tworzenia własnych relacji z realizowanych zadań.

Zwieńczeniem części edukacyjnej była gra terenowa, podczas której uczestnicy rozwiązywali zadania odnoszące się do historii Wilna, postaci Sergiusza Piaseckiego i Jerzego Giedroycia oraz miejsc związanych z ich działalnością. Gra wymagała współpracy, orientacji w przestrzeni miasta, analizowania wskazówek oraz wykorzystywania wiedzy zdobytej podczas całego projektu.

Realizacja wszystkich działań pokazała, że połączenie historii z aktywnymi metodami edukacji – filmem, grami, warsztatami, pracą plastyczną i zadaniami terenowymi – znacząco zwiększyło zaangażowanie uczestników. Młodzież nie tylko poznała biografie dwóch wybitnych postaci związanych z Wilnem, ale również nauczyła się samodzielnie interpretować wydarzenia historyczne, współpracować w grupie, tworzyć materiały multimedialne oraz świadomie korzystać z dziedzictwa kulturowego. Projekt w pełni zrealizował założone cele edukacyjne, rozwijając kompetencje obywatelskie, społeczne, komunikacyjne i medialne uczestników.

Realizacja projektu była możliwa dzięki wsparciu finansowemu Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie. Serdecznie dziękujemy za zaufanie oraz dofinansowanie inicjatywy, która umożliwiła młodzieży poznanie wspólnego dziedzictwa historyczego i kulturowego Polski oraz Litwy. Dzięki otrzymanemu wsparciu uczestnicy mogli zdobywać wiedzę poprzez aktywne metody edukacji, rozwijać swoje kompetencje społeczne i medialne oraz odkrywać Wilno jako miejsce szczególnie ważne dla historii i tożsamości obu narodów. Jesteśmy przekonani, że zdobyte doświadczenia pozostaną z młodymi ludźmi na długo i będą inspiracją do dalszego poznawania historii oraz pielęgnowania polskiego dziedzictwa na Litwie.

Projekt został dofinansowany ze środków Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie.

Koordynator projektu Łucja Dudojć